Từ bao đời nay, tương Bần đã trở thành một phần không thể thiếu trong bữa cơm truyền thống của người miền Bắc. Với hương vị đậm đà, thơm nồng và ngọt hậu, loại tương lên men tự nhiên này không chỉ làm dậy vị cho các món ăn mà còn là một nét đẹp văn hóa ẩm thực đặc trưng của vùng đất Bần Yên Nhân, Hưng Yên. Nếu bạn đang tò mò về cách làm món đặc sản này tại nhà, hãy cùng Lorca tìm hiểu cách làm tương Bần chuẩn vị ngay sau đây nhé!
Xem thêm:
Nguyên liệu để làm tương Bần
Để làm món tương Bần, cần chuẩn bị những nguyên liệu sau:
-
500g đỗ tương (đậu nành)
-
300g gạo nếp cái hoa vàng (có thể thay bằng gạo nếp thường)
-
1,5 lít nước mưa sạch (hoặc nước giếng khơi, nước lọc đun sôi để nguội)
-
100g muối hột
-
Dụng cụ: chõ hấp, nia phơi, chum sành hoặc lọ thủy tinh sạch
Cách làm tương Bần thơm ngon
Bước 1. Làm cơm mốc
-
Vo sạch gạo nếp, nấu thành cơm nếp chín mềm, để nguội.
-
Trải cơm nếp ra nia hoặc mâm sạch, để nơi thoáng mát, sạch sẽ (không bị bụi, côn trùng).
-
Trong 3–5 ngày, cơm sẽ tự mốc trắng, sau đó chuyển sang màu vàng rơm – đây là mốc tương, tạo ra enzyme giúp lên men.
Bước 2. Rang và giã đỗ tương
-
Đỗ tương rang vàng đều, vừa chín tới là được (tránh rang cháy làm đắng tương).
-
Để nguội, rồi giã dập hoặc xay thô – không cần quá mịn.
Bước 3. Nấu nước muối
-
Hòa muối hột vào nước mưa hoặc nước lọc đã đun sôi để nguội, khuấy tan hoàn toàn.
-
Tỷ lệ mặn nhạt tùy khẩu vị, nhưng nên hơi mặn để tương bảo quản được lâu.
Bước 4. Trộn và ủ tương
-
Trong chum sành hoặc lọ thủy tinh sạch, xếp xen kẽ 1 lớp đỗ tương – 1 lớp cơm mốc.
-
Đổ nước muối ngập mặt nguyên liệu. Dùng que tre chèn nhẹ cho ngập đều.
-
Đậy nắp bằng vải màn, để nơi có nắng nhẹ và thông thoáng.

Bước 5. Phơi nắng và quấy đều
-
Mỗi ngày đem chum tương phơi nắng vài giờ, buổi chiều đậy lại.
-
Sau khoảng 2 tuần, mở ra khuấy đều cho các lớp tan quyện vào nhau.
-
Ủ thêm từ 1–2 tháng là có thể dùng. Tương ngon là tương sánh, mùi thơm dịu, vị ngọt đậm và không bị mốc lạ.

Tác dụng của tương Bần với sức khỏe
Không chỉ là món ăn kèm dân dã, tương Bần còn mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe:
-
Giàu protein thực vật: Giúp bổ sung đạm lành mạnh, tốt cho người ăn chay hoặc giảm thịt động vật.
-
Hỗ trợ tiêu hoá: Quá trình lên men giúp tạo lợi khuẩn có lợi cho đường ruột.
-
Tăng cường hương vị món ăn: Thay cho nước mắm, tương tạo vị ngọt sâu và thơm dịu, phù hợp cho người ăn nhạt.
-
Ít cholesterol, tốt cho tim mạch: Tương từ đậu nành không chứa cholesterol xấu, hỗ trợ sức khỏe tim mạch.

Cách pha tương Bần ngon đậm đà
Để tương Bần trở thành món chấm “bá cháy” trong mâm cơm, bạn hãy thử pha theo 1 trong các cách sau:
Tương Bần pha chấm rau luộc hoặc thịt luộc
-
3 muỗng canh tương Bần
-
1 muỗng cà phê đường nâu hoặc mật mía
-
1–2 tép tỏi băm
-
1–2 lát ớt tươi (hoặc tùy khẩu vị)
-
Vắt nhẹ vài giọt chanh (tùy chọn)
Khuấy đều cho tan đường. Vị ngọt dịu từ mật mía kết hợp tương lên men sẽ làm dậy hương rau củ luộc, thịt ba chỉ hay lòng non luộc.
Tương Bần pha chấm bún đậu
-
3 muỗng canh tương Bần
-
1 muỗng canh nước cốt dừa (tùy chọn)
-
1 muỗng cà phê đường
-
Tỏi ớt băm nhỏ
-
Thêm chút mỡ hành (nếu thích)
Pha xong, tương sánh, ngọt bùi, béo nhẹ – chấm đậu rán, chả cốm, dồi rán đều rất “bắt vị”.
Tương Bần pha chấm cà pháo
-
2 muỗng tương Bần
-
1 muỗng nước đun sôi để nguội (pha loãng nhẹ)
-
1 chút đường
-
Gừng băm, ớt tươi cắt khoanh mỏng
Vị gừng cay the làm nổi bật cái giòn của cà pháo, ăn với cơm nóng là hết sảy.

Làm tương Bần tại nhà không khó, quan trọng là sự kiên nhẫn và giữ vệ sinh trong từng công đoạn. Chỉ cần vài bước đơn giản, bạn đã có thể tự tay tạo ra một hũ tương đậm đà, an toàn và không chất bảo quản. Cách làm tương Bần này sẽ giúp bạn giữ gìn được hương vị truyền thống trong từng bữa cơm gia đình. Nếu nhà bạn có bếp từ Lorca, đun cơm nếp và nấu nước muối sẽ càng nhanh chóng, sạch sẽ hơn rất nhiều!
Tìm hiểu thêm: Tại sao các chị em nội trợ lại chuyển từ sử dụng bếp gas sang sử dụng bếp từ ?


