Trong vài năm gần đây, khái niệm “vàng ô” không còn xa lạ, đặc biệt khi người tiêu dùng bắt đầu nghi ngờ màu vàng óng bất thường của một số thực phẩm như măng, bắp, bún và gần đây nhất là sầu riêng. Vậy vàng ô là gì? Nó có ảnh hưởng gì tới sức khỏe? Và làm sao để nhận biết sầu riêng bị tẩm vàng ô? Hãy cùng Lorca tìm hiểu rõ hơn trong bài viết dưới đây.

Xem thêm:

• Ăn sầu riêng uống nước dừa có bị gì không? Sầu riêng kỵ với những loại thực phẩm nào?

Vàng ô là gì?

Vàng ô là cách gọi dân gian của một chất hóa học có tên khoa học là Auramine O. Đây là một loại thuốc nhuộm tổng hợp, thuộc nhóm chất màu huỳnh quang. Chất này có màu vàng tươi, bắt mắt và bám màu rất tốt.

Trong công nghiệp, vàng ô được dùng phổ biến để nhuộm vải, giấy, gỗ hoặc da. Ngoài ra, nó còn được ứng dụng trong ngành y học, dùng để nhuộm mô tế bào hoặc vi khuẩn dưới kính hiển vi. Tất cả những ứng dụng này đều không liên quan đến thực phẩm.

Điều đáng lo ngại là một số cơ sở sản xuất đã lạm dụng vàng ô để tạo màu cho thực phẩm, dù chất này hoàn toàn bị cấm sử dụng trong ngành thực phẩm. Theo quy định của Bộ Y tế Việt Nam và nhiều tổ chức y tế quốc tế, Auramine O là chất độc, có thể gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe con người nếu ăn phải.

Vàng ô nguy hiểm như thế nào?

Mặc dù chỉ là một chất tạo màu, vàng ô lại tiềm ẩn nhiều tác hại nguy hiểm đối với sức khỏe. Nhìn bằng mắt thường, nó có vẻ vô hại. Nhưng thực tế lại hoàn toàn khác. Dưới đây là những tác hại cụ thể mà chất này có thể gây ra:

• Tích tụ trong cơ thể. Khi sử dụng qua đường ăn uống, vàng ô không được đào thải hết. Nó có thể tích lũy trong gan và thận. Theo thời gian, việc tích tụ này làm tổn thương nội tạng. Đặc biệt là gan và thận – hai cơ quan giải độc chính của cơ thể.

• Gây đột biến gen. Nhiều nghiên cứu cho thấy vàng ô có thể ảnh hưởng đến ADN. Nó làm rối loạn hoạt động của tế bào. Điều này làm tăng nguy cơ vô sinh, dị tật bẩm sinh và nhiều rối loạn di truyền khác.

• Tăng nguy cơ ung thư. Đây là tác hại nghiêm trọng nhất. Vàng ô được xem là một chất có khả năng gây ung thư cao. Đặc biệt là ung thư gan – căn bệnh rất nguy hiểm và dễ bị bỏ sót trong giai đoạn đầu.

• Gây triệu chứng cấp tính nếu dùng nhiều. Nếu ăn phải thực phẩm chứa nhiều vàng ô, cơ thể có thể phản ứng ngay. Các biểu hiện thường gặp là đau bụng, tiêu chảy, buồn nôn, mệt mỏi, chóng mặt.

• Tác hại kéo dài và âm thầm. Vàng ô không gây hại ngay lập tức nếu dùng liều nhỏ. Nhưng khi tích tụ trong thời gian dài, nó để lại hậu quả nghiêm trọng. Đặc biệt nguy hiểm với trẻ em, người già và người có bệnh nền.

Vàng ô được sử dụng vào mục đích gì?

Trong ngành công nghiệp, vàng ô được dùng để:

• Nhuộm vải, giấy, gỗ hoặc da.

• Nhuộm mô tế bào trong các phòng thí nghiệm.

• Pha trộn vào thuốc trừ sâu, thuốc nhuộm công nghiệp.

Tuy nhiên, một số cơ sở sản xuất thực phẩm vì lợi nhuận đã lạm dụng vàng ô để tạo màu cho thực phẩm, khiến chúng trông bắt mắt và hấp dẫn hơn. Điển hình như:

• Măng luộc, bắp luộc: Vàng tươi, không phai màu.

• Bún, bánh tráng: Màu vàng đẹp mắt, giữ màu lâu.

• Sầu riêng: Múi vàng rực, đều màu bất thường, không thơm tự nhiên.

Cách nhận biết sầu riêng bị nhúng vàng ô

Không dễ để phát hiện bằng mắt thường nếu chưa có kinh nghiệm, tuy nhiên bạn có thể dựa vào một số dấu hiệu sau:

• Màu vàng đậm, đều khắp múi: Sầu riêng tẩm vàng ô thường có màu vàng sáng, tươi bất thường, không có độ loang lổ hoặc ngả kem như sầu riêng chín tự nhiên.

• Không có mùi thơm đặc trưng: Dù màu đẹp, nhưng sầu riêng tẩm hóa chất thường nhạt mùi hoặc có mùi hắc nhẹ.

• Sờ tay dính màu: Nếu dùng khăn giấy trắng lau lên múi sầu riêng và thấy ngả vàng, bạn nên nghi ngờ.

• Khi nấu hoặc sên lên có mùi lạ: Với sầu riêng đông lạnh hoặc sầu dùng để làm bánh, nếu có dấu hiệu lạ khi nấu như hắc, khét, mất mùi – cần cẩn trọng.

• Giá rẻ bất thường: Những loại sầu riêng tẩm vàng ô thường được bán với giá thấp để thu hút người tiêu dùng.

Người tiêu dùng nên tỉnh táo khi lựa chọn thực phẩm, đặc biệt là các sản phẩm dễ bị tẩm màu như sầu riêng, măng, bún. Hãy ưu tiên mua tại các điểm bán uy tín, có nguồn gốc rõ ràng.

Tuyệt đối không nên vì màu sắc bắt mắt mà đánh đổi sức khỏe. Đọc kỹ nhãn mác, chú ý đến mùi vị và lựa chọn những loại sầu riêng có màu sắc tự nhiên. Những trái sầu riêng không đều màu cũng không phải là nhược điểm.

Kết luận

Vàng ô là gì? – Không chỉ là một chất hóa học công nghiệp, vàng ô còn là mối đe dọa tiềm tàng nếu bị lạm dụng trong thực phẩm. Việc hiểu rõ về loại hóa chất này sẽ giúp bạn bảo vệ sức khỏe gia đình tốt hơn. Hãy là người tiêu dùng thông minh. Màu sắc không nói lên tất cả. An toàn thực phẩm mới là điều đáng được quan tâm hàng đầu.

Tìm hiểu thêm: Dao cạo bếp từ là gì. Cách sử dụng dao để vệ sinh bếp từ đúng cách