Quả tu hú và quả vải khác nhau như thế nào? Đây là câu hỏi khiến nhiều người bối rối, nhất là khi nghe đến tên “tu hú” trong lời kể của ông bà hoặc người dân vùng quê. Liệu đây có phải là hai loại quả hoàn toàn khác nhau? Hay chỉ là cách gọi dân gian theo mùa vụ? Bài viết dưới đây từ Lorca sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn sự thật thú vị đằng sau tên gọi “quả tu hú”.

Xem thêm:

• Cách làm trà vải chuẩn ngon, giải nhiệt mùa hè

Quả vải là gì?

Quả vải hay còn gọi là vải thiều. Đây là loại trái cây nhiệt đới quen thuộc với người dân Việt Nam. Đặc biệt phổ biến ở các tỉnh miền Bắc như Bắc Giang, Hải Dương. Loại quả này thường chín rộ vào mùa hè, được yêu thích bởi vị ngọt thanh, cùi dày và thơm mát.

Vải có lớp vỏ sần sùi, màu đỏ tươi khi chín. Phần thịt bên trong trắng trong, mọng nước, ôm lấy hạt màu nâu đen. Đây là loại quả giàu vitamin C, chất chống oxy hóa. Vải có khả năng hỗ trợ tăng cường sức đề kháng, làm đẹp da, thanh nhiệt cơ thể. Vừa được dùng làm trái cây ăn trực tiếp, vừa có thể chế biến thành nhiều món ngon khác nhau. Ví dụ như các món trà vải, nước vải, sinh tố, chè hoặc bánh,…

Mùa vải thường bắt đầu từ tháng 5 đến tháng 6 dương lịch. Đây cũng là thời điểm người dân thu hoạch, các chợ quê tràn ngập sắc đỏ rực của vải chín.

Quả tu hú là quả gì?

Thật ra, “quả tu hú” không phải là một loại quả có tên khoa học rõ ràng. Đây là một cách gọi dân gian, và mỗi vùng miền lại gán tên “tu hú” cho một loại quả khác nhau. Tên gọi này chủ yếu dựa vào thời điểm chín trùng với lúc chim tu hú bắt đầu kêu báo hè về.

Tại miền Bắc, “quả tu hú” chính là quả vải. Người xưa thường nói: “Nghe tiếng tu hú kêu là mùa quả tu hú chín”. Cách gọi này gắn với thời điểm chín rộ của vải. Đây cũng khi tiếng chim tu hú vang vọng trên những vòm cây. Ngoài ra, tu hú cũng là một giống vải cụ thể. Vải tu hú có hình dáng thuôn dài hơn, có vị chua và lớp vỏ nhiều gai nhọn, sần sùi hơn.

Tại miền Trung, từ “tu hú” lại được dùng để chỉ quả sim rừng. Sim là loại quả chín màu tím, mọc nhiều ở rừng núi, có vị ngọt nhẹ pha chua, được trẻ nhỏ rất yêu thích.

Ở một số tỉnh phía Nam, đặc biệt vùng Tây Nam Bộ, “quả tu hú” còn có thể là quả trâm. Quả trâm là một loại quả dại chín tím, có vị chua ngọt, thường được nhai với chút muối ớt khi còn là trẻ con.

Vì vậy, “quả tu hú” không phải là một loại quả cụ thể. Tu hú là một cách gọi mang tính biểu tượng, gợi nhớ mùa hè và tiếng chim gọi mùa.

Vậy quả tu hú và quả vải khác nhau như thế nào?

Sự khác nhau giữa quả tu hú và quả vải nằm ở ngữ cảnh sử dụng tên gọi. Không phải nhất thiết là hai loại quả hoàn toàn riêng biệt.

Nếu bạn sống ở miền Bắc và nghe người dân gọi là “quả tu hú”, rất có thể đó chính là vải thiều. Trong khi đó, tại vùng núi hoặc miền Trung, “quả tu hú” có thể là sim, còn ở miền Tây có thể là trâm. Dù khác nhau về hình dạng, màu sắc và hương vị, tất cả những loại quả này đều liên quan đến chim tu hú. Các loại quả trên đều chín đúng vào mùa chim tu hú bắt đầu hót, đánh dấu khởi đầu mùa hè.

Hiện tại, chim tu hú không còn xuất hiện nhiều như trước. Người trẻ không biết được câu chuyện mùa vải về cũng là lúc chim tu hú xuất hiện. Do đó, sẽ nhầm lẫn và tưởng rằng tu hú và vải là hai loại trái cây khác nhau. Trên thực tế, ở một số nơi tại miền Bắc, người dân sẽ gọi vải là quả tu hú. 

Tại sao quả vải được gọi là quả lệ chi?

Quả vải còn có tên là quả lệ chi. “Lệ chi” là tên Hán Việt của quả vải. Tên này xuất phát từ truyền thuyết thời nhà Đường. Vua Đường Minh Hoàng rất yêu quý mỹ nhân Dương Quý Phi. Ông sai quân lính chuyển vải tươi từ phương Nam về kinh đô Trường An cho bà ăn. Quả vải trở thành biểu tượng của sự quý hiếm và thanh tao nhờ câu chuyện này.

Ở Việt Nam, từ “lệ chi” thường dùng trong văn thơ, mang ý nghĩa cổ kính. Còn “vải” là tên gọi phổ biến trong đời sống hàng ngày. Dù khác nhau về cách gọi, cả hai đều chỉ một loại quả ngọt mát, quen thuộc vào mùa hè.

Vậy là bạn đã biết quả tu hú và quả vải khác nhau như thế nào rồi nhé! Trong khi vải là một loại quả cụ thể, phổ biến rộng khắp cả nước, thì “quả tu hú” là tên gọi mang tính dân gian. Tên gọi này thay đổi tùy theo vùng miền và văn hóa địa phương. Dù gọi là gì, cả hai đều gợi nhớ đến một mùa hè ngọt ngào, tiếng chim gọi mùa, và những ký ức đồng quê.

Tìm hiểu thêm: Hướng Dẫn Chọn Bếp Từ và Bếp Hồng Ngoại Phù Hợp Cho Gia Đình